Poradnik „Higiena cyfrowa w szkole i w przedszkolu”

Zakaz telefonów nie rozwiąże problemów z używaniem technologii w placówkach edukacyjnych. Wprowadź skuteczne zasady z poradnikiem Fundacji „Instytut Cyfrowego Obywatelstwa”. To kompendium wiedzy o higienie cyfrowej dla szkół i przedszkoli oraz strategia działania krok po kroku.

Niezbędny dla każdego dyrektora i dyrektorki, nauczyciela i nauczycielki, a także dla rodziców, którzy angażują się w życie szkoły i przedszkola.

Kup poradnik w wersji książkowej

Pobierz poradnik

Poradnik „Higiena cyfrowa w szkole i w przedszkolu” systematyzuje wiedzę i dostarcza klarownych, pogłębionych rozwiązań, które pomogą szkołom i przedszkolom poradzić sobie z wpływem nowych technologii na funkcjonowanie całej społeczności. Krok po kroku pokazujemy, jak placówki oświatowe mogą wprowadzić tzw. zakaz telefonów w przemyślany i skuteczny sposób.

Do kogo jest skierowany poradnik „Higiena cyfrowa w szkole i w przedszkolu”?

Dzieci potrzebują świadomych dorosłych, którzy potrafią budować bezpieczne ramy. Dlatego odbiorcy poradnika to:

Dyrektorzy i dyrektorki szkół i przedszkoli – osoby, które pełnią rolę przewodnika i architekta placówki. Poradnik pomoże projektować przemyślane rozwiązania i weprze w komunikowaniu zmian społeczności szkolnej.
Nauczyciele i nauczycielki oraz inne osoby pracujące z dziećmi i młodzieżą. Poradnik pomoże prowadzić ciekawe zajęcia oraz włączać rodziców i dzieci w proces zmiany kultury szkoły i jej przestrzeni.
Rodzice – poradnik wyjaśni im, że szkoła/przedszkole i dom to jeden wspólny świat dziecka, a wprowadzenie w placówce zasad higieny cyfrowej wspiera zdrowy rozwój ich dzieci.

Co znajdziesz w poradniku „Higiena cyfrowa w szkole i w przedszkolu”?

Fundamenty merytoryczne (Rozdział I): Zawiera najważniejsze informacje na temat higieny cyfrowej, będącej elementem priorytetowych kierunków realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2026/27. Uzasadnia, dlaczego wprowadzenie higieny cyfrowej jest kluczowe dla funkcjonowania placówek i realizowania ich celów, a także pokazuje, jakich błędów należy unikać. Autorką tego rozdziału jest Magdalena Bigaj, prezeska Fundacji „Instytut Cyfrowego Obywatelstwa”, medioznawczyni, badaczka higieny cyfrowej i autorka książek na jej temat.

Głos społeczności szkolnej (Rozdział II): Przedstawia perspektywy i doświadczenia nauczycieli, rodziców oraz uczniów i uczennic związane z używaniem technologii na terenie placówek oświatowych. Autorkami tego rozdziału są dr Justyna Hofmokl, socjolożka internetu i Marta Puciłowska-Schielmann, kulturoznawczyni i wiceprezeska Fundacji „Instytut Cyfrowego Obywatelstwa”.

Podstawy prawne (Rozdział III): Systematyzuje wiedzę na temat obowiązujących aktów prawnych i pokazuje, że jak skutecznie wprowadzać higienę cyfrową i regulować używanie urządzeń cyfrowych w szkole. Autorkami tego rozdziału są mec. Agata Dawidowska, prawniczka i rzeczniczka praw uczniowskich w Poznaniu oraz Jolanta Aleksandra Rodzewicz, eskpertka edukacyjna z trzydziestoletnim stażem pracy ze szkołami i poradniami psychologiczno-pedagogicznymi.

Przegląd rozwiązań z innych krajów (Rozdział IV): Opisuje, jak w innych krajach edukuje się w zakresie higieny cyfrowej i jak regulowana jest kwestia technologii w szkołach. Autorem tego rozdziału jest Kamil Śliwowski, ekspert w dziedzinie kompetencji cyfrowych.

Praktyczny plan działania (Metoda ICO): Druga część poradnika opisuje Metodę ICO, czyli rekomendacje Fundacji „Instytut Cyfrowego Obywatelstwa”. Opisuje sześć etapów (kroków) wdrażania higieny cyfrowej, wraz z praktycznymi materiałami wspierającymi. Autorkami tego rozdziału są Magdalena Bigaj, Justyna Hofmokl, Marta Puciłowska-Schielmann oraz edukatorki i autorki materiałów merytorycznych fundacji, Ewa Przybysz-Gardyza i Edyta Daszkowska.

Metoda ICO opiera się na sześciu założeniach:

1. Technologie, a nie tylko telefony

Rozwiązania muszą uwzględniać szeroko rozumiane technologie, a nie tylko telefony, ponieważ inne urządzenia (np. smartwatche) i oprogramowanie (np. aplikacje, komunikatory) również stanowią wyzwanie dla funkcjonowania placówki. Ustalenie zasad komunikacji wewnętrznej i zewnętrznej szkoły (np. oczekiwań rodziców co do natychmiastowych odpowiedzi nauczycieli, czy wykorzystywania wizerunku dzieci do promocji placówki) jest dzisiaj jedną z palących potrzeb.

2. Zasady, nie zakazy

Zamiast martwego zakazu, który może być nieskuteczny, Metoda ICO proponuje konkretne zasady. Aby te zasady działały, kluczowe jest zapewnienie uczniom i uczennicom możliwości bezpiecznego odłożenia telefonu na czas pobytu w szkole, na przykład w zamykanych szafkach.

3. Stworzenie ram to zadanie dorosłych

To dyrektor szkoły w porozumieniu z radą pedagogiczną i na podstawie dostępnej wiedzy musi zaprojektować ramy dotyczące zasad używania telefonów w szkole. Dopiero w następnym kroku rodzice oraz uczniowie mogą partycypować w wypełnianiu tych ram dodatkowymi elementami.

4. Zasady dotyczą całej społeczności szkolnej

Zasady higieny cyfrowej muszą być przestrzegane przez całą społeczność, włącznie z nauczycielami, innymi dorosłymi pracownikami i rodzicami. Dorośli uczą przez obserwację zachowań, a nie tylko przez słowa. Nauczyciel, który łamie zasady, jest odbierany przez uczniów jako nieautentyczny i niekonsekwentny.

5. Edukacja społeczności szkolnej to warunek sukcesu

Profilaktyka w obszarze higieny cyfrowej jest ciągłym, zintegrowanym procesem wychowawczo-edukacyjnym, a nie jednorazową interwencją. Sukces wdrożenia zasad zależy od edukacji całej społeczności (uczniów, rodziców i nauczycieli), a nie tylko od zapisu w statucie. Należy skupiać się na języku korzyści, aby przekonać dorosłych, ale też dzieci i młodzież do wprowadzanych zmian.

6. Szkoła to przestrzeń edukacji i relacji

Ograniczanie nadużywania urządzeń ekranowych wymaga zapewnienia uczniom alternatywnego sposobu spędzania czasu, ponieważ rezygnacja z nawyku sięgania po telefon lub inne urządzenie musi być zastąpiona nowym, dobrym nawykiem. Należy zastanowić się, jak dostosować przestrzeń szkolną, by zaspokoić naturalne potrzeby uczniów (np. rozrywki, skupienia, relacji) w trybie offline. Działając w ten sposób, cel jest szerszy niż tzw. zakaz telefonów – chodzi o zmianę kultury szkoły.

Jakie efekty przyniesie zrealizowanie Metody ICO, którą proponujemy w poradniku?

Samodzielność w działaniu

Placówka uzyska konkretny plan działania i dowie się, jak wprowadzić tzw. zakaz telefonów i wypracować zasady korzystania z nowych technologii

Wzrost świadomości o zdrowym trybie życia

Członkowie społeczności zrozumieją, czym jest higiena cyfrowa i jakie korzyści przynosi. Pomoże to w realizacji głównych kierunków polityki oświatowej państwa, dotyczących higieny cyfrowej, zdrowia psychicznego i aktywności fizycznej oraz profilaktyki uzależnień.

Umacnianie autorytetu i spójności

Poradnik pomoże dyrektorom/kom uzasadnić merytorycznie podejmowane decyzje i stać się ostoją dla całej społeczności szkolnej. Pomoże tworzyć zasady, które dotyczą wszystkich, co buduje spójność i wiarygodność.

Współpraca z rodzicami

Rodzice staną się sprzymierzeńcami szkoły, gdy zrozumieją związek między higieną cyfrową w domu a funkcjonowaniem dziecka w placówce.

Odzyskanie koncentracji i relacji

Dzięki wprowadzeniu jasnych zasad używania TIK, szkoła staje się przestrzenią, która uczy skupienia, budowania relacji i zaspokajania naturalnych potrzeb w trybie offline.

Kup poradnik w promocyjnej cenie

Wychodząc naprzeciwko potrzebom placówek edukacyjnych oraz bieżącej sytuacji związanej z wprowadzeniem w szkołach podstawowych i przedszkolach tzw. zakazu telefonów, ofertujemy aktualnie poradnik „Higiena cyfrowa w szkole i w przedszkolu” w promocyjnej cenie -50% – 30 złotych. Kup poradnik i dowiedz się, jak mądrze radzić sobie z wyzwaniami związanymi z używaniem nowych technologii .

Kupuję w sklepie ICO