Higiena cyfrowa w domu

Każdy współczesny rodzic, jeśli chce w pełni zatroszczyć się o swoje dziecko, musi znać zasady higieny cyfrowej. W końcu nie da się uciec od nowych technologii i bycia online, które stały się dla nas codziennością.

Dla kształtowania zdrowych nawyków cyfrowych dzieci i młodzieży kluczowym miejscem jest dom, a osobami – rodzice lub opiekunowie. Szkoła jest ważnym ogniwem w procesie nabywania wiedzy i kompetencji w obszarze higieny cyfrowej, ale to najbliższe, domowe otoczenie kształtuje postawy w sposób najbardziej zauważalny. Dlatego więc, aby najmłodsi potrafili używać ekranów w sposób chroniący zdrowie, rodzice i opiekunowie powinni sami stosować się do zasad higieny cyfrowej i rozumieć jej sens.

Nowe technologie stały się nieodłącznym elementem naszej codzienności, zmieniając sposób, w jaki pracujemy, uczymy się, komunikujemy i spędzamy czas wolny. Oferują nam wiele korzyści i ułatwiają różne sprawy, jednak nieumiejętne i nadmierne korzystanie z urządzeń ekranowych może negatywnie wpływać na zdrowie fizyczne, psychiczne i społeczne, zwłaszcza u dzieci i młodzieży. Brak higieny cyfrowej i odpowiednich zasad dotyczących ekranów może prowadzić do problemów takich jak:

Problemy ze snem

Niebieskie światło emitowane przez ekrany zakłóca naturalny rytm dobowy, co utrudnia zasypianie i prowadzi do niedoboru snu.

Trudności w budowaniu relacji

Zbyt częste korzystanie z ekranów, zamiast kontaktu z rówieśnikami, może osłabiać umiejętności społeczne dziecka.

Trudności w koncentracji i nauce

Zbyt długi czas przed ekranem może obciążać układ nerwowy i osłabiać zdolność skupienia uwagi.

Zaburzenie mowy i motoryki małej

Nadmierne korzystanie z ekranów zamiast rozmów i zabaw manualnych może opóźniać rozwój mowy oraz zdolności precyzyjnych ruchów dłoni.

Spadek aktywności fizycznej

Dzieci spędzające dużo czasu przed ekranem rzadziej się ruszają, co może prowadzić do nadwagi i innych problemów zdrowotnych.

Oswajanie z przemocą i większa skłonność do agresji

Kontakt z nieodpowiednimi treściami w sieci, takimi jak przemocowe gry czy filmy, może zwiększać poziom agresji u dzieci.

Zasady ekranowe na co dzień

Higiena cyfrowa to otwarta lista zasad – każda rodzina i sytuacja są inne, dlatego priorytety mogą się różnić. Reguły warto dostosować do własnych potrzeb, ale istnieje podstawowy zestaw zasad, który zawsze dobrze jest wdrożyć w życie rodzinne, zwłaszcza w odniesieniu do dzieci.

Ustalamy czas ekranowy zgodnie z zaleceniami:

0-2 lata – brak ekranów, ewentualnie wideorozmowy z rodziną.

2-6 lat – maksymalnie 1 godzina dziennie, najlepiej ten czas podzielić na krótsze 2/3 bloki czasowe

6-12 lat – maksymalnie 2 godziny dziennie poza czasem nauki.

Kontrolujemy swój czas ekranowy i przestrzegamy wyznaczonych limitów ekranowych.

W domu odkładamy telefony w jedno wspólne miejsce i nie nosimy ich cały czas przy sobie.

Wyłączamy wszystkie zbędne powiadomienia dźwiękowe, zostawiając tylko sygnał rozmowy przychodzącej i SMS.

W czasie uczenia się lub czynności wymagającej skupienia odkładamy telefon poza zasięg wzroku.

Podczas posiłków nie używamy urządzeń ekranowych.

W czasie rozmowy z domownikami nie wpatrujemy się równocześnie w ekran.

Po godzinie 22. nie używamy urządzeń ekranowych, a na czas snu telefony są odłożone poza sypialnią.

Dbamy o aktywność fizyczną każdego dnia.

Rozwijamy swoje zainteresowania w trybie offline.

Zawsze możemy liczyć na swoją pomoc, gdy w internecie wydarzy się coś niepokojącego.

Dbamy o własną inteligencję i zdrowe relacje. Sztuczna inteligencja może wspierać, ale nie wyręczać.

Poznaj przykładowe aplikacje do kontroli rodzicielskiej:

Google Family Link: darmowy, prosty w obsłudze, pozwala na ograniczanie czasu ekranowego, blokadę aplikacji, śledzenie lokalizacji. Jego popularność wynika głównie z bezkosztowej dostępności, choć ma ograniczenia, np. łatwość obejścia przez dziecko po ukończeniu 13 lat.

Beniamin: polska aplikacja, która oferuje śledzenie połączeń, zrzuty ekranu, monitoring komunikatorów (Facebook, TikTok, WhatsApp) i wersję testową.

FamilyKeeper: skoncentrowana na lokalizacji dziecka; wyróżnia ją funkcjonalność, stosowana głównie na urządzeniach z systemem Android.

Przeczytaj – raport „Internet Dzieci”

„Internet dzieci. Raport z monitoringu obecności dzieci i młodzieży w internecie” to raport, dzięki któremu o sposobach konsumpcji treści cyfrowych przez dzieci nie trzeba dłużej mówić przez pryzmat domysłów i intuicji, ale faktów. Publikacja zawiera analizę danych i rekomendację działań.

Przeczytaj raport